کاروانسرا ها از مهم ترین بخش های بازار محسوب می شدند. امروزه این عنصر در بازار های ایرانی دیده نمی شود اما، در گذشته کاروانسرا ها نقش مهمی را در این فضا های تجاری بازی می کردند. هر بازار در زمان گذشته در یک راسته اصلی شکل می گرفته است. اما، هنگامی که راسته های اصلی گسترش پیدا می کردند یا راسته های فرعی نیز به آن ها اضافه می شدند برای پاسخگویی به نیاز مشتریان در پشت راسته اصلی کاروانسرا ها شکل می گرفتند.

 

چرا کاروانسرا؟!

وجود کاروانسرا ها سبب می شد که ظرفیت تجاری نیز افزایش یابد. در گذشته راه های ارتباطی طولانی بود. هنگامی که تجار از راه های دور به بازار می رسیدند نیازمند این بودند که استراحت کنند. اگر در این شرایط کاروانسرایی وجود نداشت معمولا تجار با مشکل روبرو می شدند و یا از رونق آن بازار کاسته می شد. برای حل این گونه مشکل ها کاروانسرا ها مانند هتل های امروزی شکل گرفتند تا بتوانند پاسخگوی نیاز  تجار باشند و محلی مناسب را برای استراحت آنان فراهم کنند تا آن ها بتوانند پس از استراحت با آرامش به تجارت و مبادله کالا هایشان بپردازند. کاروانسرا ها، دارای یک حیاط مرکزی و بزرگ بودند. ساختمان این بنا ها معمولا به صورت چهار گوش بوده است که یک یا دو طبقه حجره در دور تا دور آن وجود داشته است. مانند هتل های امروزی که دارای اتاق های تجملی و معمولی هستند این فضا ها نیز همین گونه طراحی می شدند. در حالت کلی حجره هایی که در امتداد محور های تقارن حیاط کاروانسرا بودند وسیع تر و مجلل تر ساخته می شدند.

 

تغییر از کاروانسرا به سرا…

امروزه شما کاروانسرا های ایرانی را کمتر مشاهده می کنید زیرا با گسترش حمل و نقل با شیوه های جدیدی مانند هواپیما و یا وجود پیک ها برای ارسال بار؛ نیازی به این فضا ها احساس نمی شود و به جای آن ممکن است مکان هایی را با عنوان سرا مشاهده کنید. در واقع به مرور زمان واژه کاروان حذف شد و تنها واژه سرا باقی ماند.

 

شکوه گذشته پررونق تجاری، دوران طلایی جاده ابریشم

در بازار های ایرانی شما می توانید سرا های مختلفی را مشاهده کنید که محلی برای عرضه کالا های خاص شده اند و دیگر محلی برای استراحت نمی باشند. این تغییر و تحول ها در بازار های ایرانی به مرور زمان رخ داد هر چند امروزه کاروانسر های ایرانی بیشتر به صورت موزه درآمده اند اما، هنوز با قدم زدن در آن ها می توانید حس زیبای گذشته، تجار در حال تجارت، یا دوران طلایی جاده ابریشم را به خاطر آورید!

 

ممکن است به مقاله های زیر علاقمند باشید:

 

, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *