در ايران نيز همچون بسياری از كشور های ديگر، دانشگاه ها، موسسه ها و پژوهشگاه های زيادی تحقيقات گسترده ای را در عرصه های مختلف علوم نوین انجام می دهند كه ايجاد فناوريی های گوناگون حاصل اجرای اين پژوهش ها می باشد. بطور مثال؛ در حوزه بیوتکنولوژی گياهی ساليانه تحقيق های فراوانی در مورد كشت بافت گياهان باغی و زراعی انجام می شود و روش های تكثير بسياری از گياهان از طريق بهينه سازی محيط های درون شيشه ای بدست می آيد. توليد بذر مصنوعی، توليد گياهان تراريخته، انگشت نگاری گياهان باغی و زراعی و ده ها فناوری ديگر حاصل تحقیق ها در بخش گياهی و زيست فناوری می باشد. اما يكی از مسايل مهم كشور ما در حوزه فناوری ‌های نوين باقی ماندن طرح‌ ها و فناوری های نوآورانه در حوزه‌ های تحقيقاتی، آزمايشگاهی و دانشگاهی و صنعتی نشدن بسياری از ايده‌ ها و عدم ورود آن ها به بازار است. اگرچه توسعه علم و فناوری مهمترين زير بنای توسعه اقتصادی می باشد اما، قابليت يک سيستم اقتصادی در كاربردی كردن پژوهش ‌ها و استفاده از پژوهش ها برای حل مشكل های واقعی و هم چنين جذب دانش فنی و تكنولوژیی به شيوه صحيح، می‌تواند باعث توسعه مبتنی بر دانش شود. مهم ترين بخش رونق فناوری در هر کشور تجاری سازی آن به نحوی است که صاحبان سرمايه را تشويق به سرمايه گذاری در اين حوزه نموده و متقابلا موجب رونق اقتصادی هر چه بيشتر کشور گردد. امروزه سازوکار های متعددی برای تجاری سازی فناوری در جهان وجود دارد که متناسب با شرايط محيطی هر کشور يا منطقه به آن پرداخته می شود. «فن بازار» از جمله اين سازوکار ها است؛ که به صورت گسترده ایی در آسيای جنوب شرقی مورد استفاده و بهره برداری قرار دارد.

در اين مقاله سعی شده است كه بطور مختصر، مفهوم و نقش فن بازار توضيح داده شود و چند فن بازار مهم در داخل و خارج از كشور معرفی گردد.

فن بازار چیست؟

فن بازار در حقيقت بازاری برای عرضه و فروش تكنولوژی می باشد. فن بازار ها نقشه واسطه ای را برای رساندن فناوری ها را به متقاضيان به عهده دارند و ارتباط های خوبی را بين تامين كنندگان تكنولوژی و خريداران آن برقرار می كند و اتصال های موثری از زير ساخت های حمايتی شامل سازمان ها و موسساتی كه با مبادله های تكنولوژی مرتبط می باشند مانند شبكه نوآوری ملی برقرار می نمايند، تا بتوانند فرايند مبادله های تكنولوژی را انجام پذير نمايند. ایجاد اولین فن بازار ها به كشور های شرق و جنوب شرق آسيا بر می گردد. اين كشور ها كه در ابتدا خود توليد كننده فناوری نبودند از شيوه انتقال فناوری استفاده كرده و با بنا كردن فن بازار های بين المللی در كشور خود بستر حضور شركت های بزرگ و چند مليتی را در آن ها فراهم كردند و بدين طريق جريان انتقال تكنولوژی را در اين كشور ها ايجاد نمودند.  ساختار های ايجاد شده از فن بازار ها در اين كشور ها به Technomarket  يا Technomart معروف هستند.

بطور خلاصه يك فن بازار دارای نقش های مهمی همچون بهره برداری از تكنولوژی و پتنت های استفاده نشده، مبادله تكنولوژی و نقش واسطه گری بين عرضه كنندگان و متقاضيان، ارائه ارتباط های مرتبط با تكنولوژی همچون شيوه های تجارت و تجاری سازی فناوری ها و بازاريابی برای آن ها و خدمات پشتيبانی همچون جستجوی عرضه كننده و متقاضی تكنولوژی و خدمات مالی می باشد. با توجه به نقش های گفته شده برای فن بازار ها می توان آن ها را به سه دسته كلی تقسيم كرد. فن بازار های اطلاعات؛ كه در اين فن بازار ها تنها اطلاعات تكنولوژی به مخاطبان عرضه می شود، فن بازار های مشاوره؛ كه طرفين معامله تكنولوژی  مشاوره های فنی و حقوقی و بازار می دهند و فن بازار های تركيبی؛ كه هر دو وظيفه بالا را همزمان انجام می دهند.

منابع:

اصغرنيا، مجتبی. ۱۳۸۴٫ فن بازار چيست؟. نشريه پارک فناوری پرديس. شماره ۱۰٫ صفحه۵۲-۵۴٫

سالاری، امين; روح…، سهرابی و سيد جمال الدين حسينی. ۱۳۸۲ .فن بازار، بستر مبادلات فناوری. پارک فناوری پرديس با همکاری نشر آتنا. ۱۰۰صفحه.

ضيايی، مظاهر.۱۳۸۷٫دانش، نوآوری و توسعه دانايی محور_ نگاهی به نقش سازمان های پژوهش و فناوری. پژوهشکده مهندسی جهاد کشاورزی. ۲۲۲ صفحه.

ضيايی پرور، حميد. ۱۳۸۸٫ توسعه دانایی محور. همشهری آنلاين. کد مطلب ۱۰۱۶۴۸٫

معصومي، جواد.۱۳۸۳ . فن بازار؛ ابزار توسعه دانايی محور .نشريه پارک فناوری پرديس. شماره ۵و۶٫ صفحه۴۶-۴۹٫

ملکی فر، عقيل و رضا صفايی. ۱۳۸۲٫فن بازار رويکردی نو به تجارت فناوری و بازار سازی برای دستاوردهای تحقيقاتی. موسسه فرهنگی انتشاراتی آتيه.

کاربرد های زيست فناوری در صنعت و معدن. کميته ترويج و ارتباطات. ستاد توسعه زيست فناوری. معاونت علمی و فناوری رياست جمهوری.

فن بازار ملی ايران.http:// www.techmart.ir /

فن بازار سازمان پژوهش هاي علمي و صنعتي ايران http:// www.fanbazzar.irost.org /.

Shanghai Technology Transfer & Exchange (STTE). http://www.stte.sh.cn/

The Confederation of Indian Industry (CII). http://www.cii.in/

THE REPUBLICAN CENTRE FOR TECHNOLOGY TRANSFER (RCTT).http:// www.ictt.by/


مهیاررهامی

نویسنده: آقای مهیار رهامی

مطلب قبلیمطلب بعدی

3 دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *